/

3 λεπτά/

Blog/

Από

Γράφει ο Γεώργιος Κιούσης, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης, FIVI Μονάδα Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης

Ο ορμονικός έλεγχος αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την εκτίμηση της ωοθηκικής λειτουργίας, τον καθορισμό του εξατομικευμένου πρωτοκόλλου ελεγχόμενης διέγερσης των ωοθηκών (COH), καθώς και τη δυναμική παρακολούθηση της ωοθηλακικής ανταπόκρισης. 

Οι τιμές αναφοράς δεν είναι καθολικές. Η κλινική αξιολόγηση των βιοχημηκών δεικτών πραγματοποιείται πάντα σε συνάρτηση με την ηλικία της ασθενούς, τη φάση του εμμηνορυσιακού κύκλου, τα υπερηχογραφικά ευρήματα (π.χ. την καταμέτρηση των αρχέγονων ωοθηλακίων – AFC), και το ατομικό ιατρικό ιστορικό. 

Κλινική σημασία των κυριότερων ορμονικών δεικτών

  • Αντιμυλλέριος Ορμόνη (ΑΜΗ): Αποτελεί τον πλέον αξιόπιστο  ποσοτικό δείκτη των ωοθηκικών εφεδρειών, και αποτελεί προβλεπτικό παράγοντα της ωοθηκικής απάντησης στη διέγερση. Χαμηλά επίπεδα ΑΜΗ υποδηλώνουν μειωμένο ωοθηκικό απόθεμα, ενώ παθολογικά υψηλές τιμές σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο Συνδρόμου Υπερδιέγερσης των Ωοθηκών σε τυχόν διέγερση (OHSS), ή με το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS).
  • Θυλακιοτρόπος ορμόνη (FSH): Προσδιορίζεται κατά την πρωίμη ωοθηλακική φάση, ή την πρώιμη παραγωγική φάση του ενδομητρίου (2η-4η ημέρα του κύκλου). Η προοδευτική αύξησή των επιπέδων της αντανακλά τη σταδιακή εξάντληση των ωοθηκικών αποθεμάτων. Για την ορθή ερμηνεία της απαιτείται η ταυτόχρονη συνεκτίμηση των επιπέδων οιστραδιόλης.
  • Οιστραδιόλη (E2): Αντικατοπτρίζει τη μεταβολική δραστηριότητα και την ωρίμανση των ωοθηλακίων. Αυξημένες τιμές στην αρχή του κύκλου ενδέχεται να προκαλέσουν τεχνητή κατάστολή της FSH, αλλοιώνοντας την κλινική εικόνα. Κατά τη διάρκεια της διέγερσης η δυναμική αύξηση της Ε2 παρακολουθείται παράλληλα με τη διάμετρο των ωοθηλακίων μέσω υπερηχογραφήματος. 
  • Ωχρινοτρόπος ορμόνη (LH): Διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην τελική ωρίμανση του ωαρίου και την επαγωγή της ωορρηξίας. Διακυμάνσεις των τιμών της LH ενδέχεται να υποδεικνύουν ωοθηλακιορρηκτικές δυσλειτουργίες, ή ακόμα και να οφείλονται στη δράση των χρησιμοποιούμενων αναλόγων (ανταγωνιστών/αγωνιστών) για την καταστολή της πρόωρης αιχμής της. 
  • Προγεστερόνη (PRG): Διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα κατά την παραγωγική φάση. Η πρόωρη άνοδός της πριν από την τελική ωρίμανση (triggering) συνδέεται με ασύγχρονη ωρίμανση του ενδομητρίου, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τα ποσοστά εμφύτευσης, ή επίσης μπορεί να επιβάλει τη στρατηγηκή “Freeze-all” (κρυοσυντήρηση όλων των εμβρύων και χρονική μετάθεση της εμβρυομεταφοράς).
  • Θυρεοειδοτρόπος ορμόμη (TSH): Η εύρυθμη λειτουργία του θυροειδικού άξονα είναι απαραίτητη για τη γονιμότητα, όπως και για την κύηση. Κλινικές ή υποκλινικές διαταραχές (υποθυροειδισμός/υπερθυροειδισμός) μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά, και απαιτούν άμεση αποκατάσταση. 
  • Προλακτίνη (PRL): Η υπερπρολακτιναμία δύναται να αναστείλει την έκκριση της GnRh, προκαλώντας διαταραχές του κύκλου και ανωοθηλακιορρηξία. Ο έλεγχος της ενδείκνυται επί σχετικών κλινικών υπονοιών. 

Συμπέρασμα : H επιλογή, ο έλεγχος και ο χρονισμός του ορμονικού προφίλ ελέγχονται από τον εξειδικευμένο Ιατρό αναπαραγωγής, εξατομικεύοντας κάθε φορά τη θεραπεία, με στόχο τη βελτιστοποίηση του θεραπευτικού σχήματος και τη μεγιστοποίηση των ποσοστών επιτυχίας.

Ζητήστε πληροφορίες

/

3 λεπτά/

Blog/

Από

Γράφει ο Φώτιος Γκουτζιούλης
Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνος FIVI Μονάδα Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης
Η πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια είναι η απώλεια της φυσιολογικής λειτουργίας των ωοθηκών πριν από την ηλικία των 40 ετών και οφείλεται σε πρόωρη μείωση των αποθεμάτων των ωαρίων στις ωοθήκες. Ο όρος «πρόωρη εμμηνόπαυση» χρησιμοποιείται συχνά στην καθημερινότητα, όμως η κατάσταση δεν σημαίνει πάντοτε οριστική και πλήρη διακοπή της λειτουργίας των ωοθηκών, καθώς μπορεί να υπάρχει κατά καιρούς ωορρηξία και περίοδος.

Το σίγουρο είναι ότι η πρόωρη απώλεια της κανονικής ωοθηκικής λειτουργίας μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα μιας γυναίκας να αποκτήσει παιδί με τα δικά της ωάρια. Όταν υπάρχει υποψία για πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια, η συζήτηση για κρυοσυντήρηση ωαρίων πρέπει να γίνεται όσο δυνατόν νωρίτερα.

Πότε αξίζει να συζητήσουμε την κρυοσυντήρηση ωαρίων;

  • Όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας ή πολύ πρώιμης εμμηνόπαυσης.
  • Πριν από χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή άλλη θεραπεία που μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των ωοθηκών.
  • Όταν πρόκειται να πραγματοποιηθεί χειρουργική επέμβαση στις ωοθήκες, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων επεμβάσεων ή ενδομητρίωσης.
  • Όταν εμφανίζονται επίμονες διαταραχές του κύκλου σε νεαρή ηλικία
  • Όταν στον τακτικό γυναικολογικό έλεγχο υπάρχουν ενδείξεις για μειωμένο απόθεμα ωαρίων στις ωοθήκες πάντα σε συσχέτιση με την ηλικία και το ιστορικό

Η ηλικία, η μέτρηση του αριθμού των ωοθυλακίων στο υπερηχογράφημα και η τιμή της ορμόνης ΑΜΗ στο αίμα δίνουν πολύ καλή εικόνα ως προς τα αποθέματα ωαρίων, δηλαδή τις εφεδρείες των ωοθηκών.

Η κρυοσυντήρηση ωαρίων δεν αποτελεί θεραπεία της πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας και δεν εγγυάται εγκυμοσύνη. Μπορεί όμως να διατηρήσει ωάρια για μελλοντική χρήση, όταν αυτά έχουν συλλεχθεί σε μικρότερη ηλικία και επομένως, κατά κανόνα, έχουν καλύτερες πιθανότητες να οδηγήσουν σε μια επιτυχημένη εγκυμοσύνη.

Το αν μια γυναίκα θα προχωρήσει σε κρυοσυντήρηση είναι μια εξατομικευμένη απόφαση. Η ηλικία, το οικογενειακό και ατομικό ιστορικό, η ωοθηκική εφεδρεία και τα προσωπικά αναπαραγωγικά σχέδια πρέπει να συνεκτιμώνται. Έχει σημασία η γυναίκα να ενημερώνεται εγκαίρως για τις επιλογές της και να αποφασίζει συνειδητά πριν ο χρόνος περιορίσει σημαντικά τις δυνατότητές της.

Η έγκαιρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο ιατρό είναι καθοριστική για τη σωστή ενημέρωση και την επιλογή του κατάλληλου πλάνου αντιμετώπισης.

Γκουτζιούλης Φώτιος

MD, PhD

Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνος FIVI Μονάδα Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης

Ζητήστε πληροφορίες

/

3 min/

Blog/

Από Χρήστος Βενέτης

Επιστ. Επιμέλεια: Χρήστος Βενέτης, Επ. Καθηγητής Μαιευτικής – Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Εξειδικευθείς στην Αναπαραγωγική Ιατρική -Υπογονιμότητα, τ. Αναπλ. Καθηγητής Πανεπιστημίου UNSW, Sydney, Australia, Επιστημονικός Συνεργάτης, FIVI.

Περίπου 1 στους 10  πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη, ενώ περισσότεροι από 1 στους 3 έχουν προδιαβήτη.

Οι γυναίκες με διαβήτη συχνά αναρωτιούνται αν η εγκυμοσύνη είναι εφικτή. Αν και η πάθηση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη γονιμότητα, οι τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ART), όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), μπορούν να βοηθήσουν τις γυναίκες με διαβήτη να αποκτήσουν παιδί.

Τύποι διαβήτη

Υπάρχουν διάφοροι τύποι σακχαρώδη διαβήτη:

  • Τύπου 1: Πρόκειται για αυτοάνοση νόσο κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται και καταστρέφει τα κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη. Εμφανίζεται συνήθως στην παιδική ηλικία και αντιπροσωπεύει περίπου το 10% όλων των περιπτώσεων.
  • Τύπου 2: Ο οργανισμός δεν παράγει επαρκή ποσότητα ινσουλίνης ή δεν ανταποκρίνεται σωστά στην παραγόμενη ινσουλίνη. Τα άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, ο οποίος συνήθως διαγιγνώσκεται στην ενήλικη ζωή.
  • Προδιαβήτης: Πρόκειται για το στάδιο πριν από τη διάγνωση διαβήτη τύπου 2, όπου τα επίπεδα σακχάρου είναι υψηλότερα από το φυσιολογικό, αλλά μπορούν ακόμη να ρυθμιστούν με κατάλληλη παρέμβαση.
  • Σακχαρώδης διαβήτης κύησης: Εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και συνήθως υποχωρεί μετά τον τοκετό.

Επίδραση στη γονιμότητα

Οι γυναίκες με διαβήτη παρουσιάζουν συχνά χαμηλότερα ποσοστά γονιμότητας. Πολλοί παράγοντες που συνδέονται με τη νόσο δυσκολεύουν τη σύλληψη, όπως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) και η παχυσαρκία. Επιπλέον, οι γυναίκες με διαβήτη εμφανίζουν συχνά ακανόνιστους ή ανύπαρκτους κύκλους, που επηρεάζουν την ωορρηξία.

Οι γυναίκες με διαβήτη τύπου 1 διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο πρόωρης εμμηνόπαυσης, δηλαδή διακοπής της γονιμότητας πριν από τα 40. Ο διαβήτης σχετίζεται επίσης με μειωμένη ποσότητα και ποιότητα ωαρίων στις γυναίκες και χαμηλότερη ποιότητα σπέρματος στους άνδρες.

Εγκυμοσύνη με διαβήτη

Αν και η σύλληψη μπορεί να είναι πιο δύσκολη, η εγκυμοσύνη δεν είναι αδύνατη. Οι γυναίκες που διατηρούν καλή ρύθμιση σακχάρου, υγιές σωματικό βάρος και ασκούνται τακτικά έχουν περισσότερες πιθανότητες να συλλάβουν.

Κατά την προσπάθεια σύλληψης, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξέταση γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης A1c (HbA1c) για να εκτιμήσει τα επίπεδα σακχάρου των τελευταίων 2–3 μηνών. Ανάλογα με τα αποτελέσματα, μπορεί να συστηθούν πρόσθετες μετρήσεις σακχάρου στο σπίτι για καλύτερο έλεγχο.

Οι ιδανικές τιμές για γυναίκες με προϋπάρχοντα διαβήτη τύπου 1 ή 2 που σχεδιάζουν εγκυμοσύνη είναι:

  • HbA1c κάτω από 6%
  • Σάκχαρο νηστείας κάτω από 95 mg/dL

Η διατήρηση των επιπέδων γλυκόζης σε φυσιολογικά όρια όχι μόνο βελτιώνει τη γονιμότητα, αλλά και μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών κατά την κύηση, όπως αποβολή, συγγενείς ανωμαλίες ή μακροσωμία (αυξημένο βάρος γέννησης)

Είναι η εξωσωματική η λύση;

Όταν οι γυναίκες με διαβήτη δεν καταφέρνουν να συλλάβουν φυσικά, η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) αποτελεί μια πολύτιμη επιλογή. Επειδή ο διαβήτης μπορεί να επηρεάσει την ποσότητα και την ποιότητα των ωαρίων, η IVF επιτρέπει στον γιατρό να διεγείρει τις ωοθήκες ώστε να παραχθούν περισσότερα ωάρια σε έναν κύκλο.

Τα ωάρια συλλέγονται, γονιμοποιούνται στο εργαστήριο με σπέρμα και αναπτύσσονται υπό ελεγχόμενες συνθήκες. Στη συνέχεια, το έμβρυο μεταφέρεται στη μήτρα για να ξεκινήσει η κύηση.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας IVF, ο ειδικός γονιμότητας μπορεί να παρακολουθεί στενά τα επίπεδα σακχάρου και να παρέχει καθοδήγηση για τη διατροφή, τον τρόπο ζωής και τη φαρμακευτική αγωγή, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες επιτυχούς εγκυμοσύνης.

Ρύθμισε το σάκχαρο — αύξησε τις πιθανότητες

Οι γυναίκες με διαβήτη μπορούν να μείνουν έγκυες. Ο καλός έλεγχος του σακχάρου και η διατήρηση υγιούς βάρους είναι οι καλύτεροι τρόποι για να αυξηθούν οι πιθανότητες σύλληψης και να εξασφαλιστεί μια υγιής εγκυμοσύνη. Η εξωσωματική γονιμοποίηση μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό και ασφαλές βήμα για όσες γυναίκες χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη.”

Ζητήστε πληροφορίες