/

2 min/

Blog/

Από Στρατής Κολυμπιανάκης

Γράφει ο Στρατής Κολυμπιανάκης , Καθηγητής Μαιευτικής – Γυναικολογίας και Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Επιστημονικός Συνεργάτης της Μονάδας Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής FIVI, Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης

Τα ποσοστά επιτυχίας εγκυμοσύνης που δημοσιεύονται από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας κάθε χρόνο, εκτιμούν ότι το μέσο ποσοστό εγκυμοσύνης με μεταφορά εμβρύων μετά την ωοληψία, στο φρέσκο κύκλο, είναι περίπου 29%, τόσο για την κλασσική εξωσωματική γονιμοποίηση όσο και για την μικρογονιμοποίηση.

Αν το ζευγάρι έχει περίσσεια εμβρύων μετά την μεταφορά σε φρέσκο κύκλο, τα πλεονάζοντα έμβρυα καταψύχονται για να μεταφερθούν σε επόμενο κύκλο απόψυξης. Κατά αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η πιθανότητα του ζευγαριού να πετύχει εγκυμοσύνη κατά 8%.

Μια πρόχειρη προσέγγιση στο δίλημμα «μεταφορά εμβρύων στο φρέσκο ή στον κατεψυγμένο κύκλο» θα κατέληγε, με βάση τα παραπάνω, στο ότι είναι προτιμότερη η μεταφορά των εμβρύων στο φρέσκο κύκλο, αφού αυτή συνοδεύεται από υψηλότερο ποσοστό εγκυμοσύνης.

Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή δεν λαμβάνει υπόψιν της το γεγονός ότι τα έμβρυα που μεταφέρονται στον κατεψυγμένο κύκλο είναι αυτά που δεν επιλέχτηκαν για μεταφορά στο φρέσκο κύκλο και άρα τα λιγότερο καλής ποιότητας, που αναμένεται να οδηγούν λιγότερο συχνά στην επίτευξη εγκυμοσύνης.

Πιο σημαντικό, όμως, είναι να γνωρίζουμε αν το ενδομήτριο που θα υποδεχτεί τα πολύτιμα έμβρυα επηρεάζεται από τη διέγερση των ωοθηκών. Αν αυτό συμβαίνει, θα ήταν σκόπιμο να εξεταστεί η στρατηγική της κατάψυξης όλων των εμβρύων και η μεταφορά τους σε επόμενο κύκλο.

Στον επόμενο αυτό κύκλο, το ενδομήτριο δεν θα έχει υποστεί τις συνέπειες της προσπάθειας μας να δημιουργήσουμε πολλαπλά ωοθυλάκια, πολλαπλά ωάρια και έμβρυα, ώστε να επιλέξουμε τα καλύτερα σε ποιότητα για μεταφορά.

Επιδρά η διέγερση των ωοθηκών στην ποιότητα του ενδομητρίου?

Σήμερα είναι γνωστό ότι η διέγερση των ωοθηκών δημιουργεί μη φυσιολογικό ενδομήτριο τόσο σε ιστολογικό όσο και σε γονιδιακό επίπεδο, ανεξάρτητα από το είδος της διέγερσης.

Αυξάνει η πιθανότητα εγκυμοσύνης μετά από τη μεταφορά των εμβρύων σε κατεψυγμένο κύκλο σε σύγκριση με τη μεταφορά των εμβρύων στο φρέσκο κύκλο?

Αν και ο αριθμός των μελετών που απαντούν στην ερώτηση αυτή είναι μικρός , τα μέχρι τώρα δημοσιευμένα δεδομένα δείχνουν ότι η πιθανότητα εγκυμοσύνης είναι μεγαλύτερη μετά από μεταφορά σε κατεψυγμένο κύκλο. Ας σημειωθεί ότι στις μελέτες αυτές, οι γυναίκες που πήραν μέρος τυχαιοποιήθηκαν είτε να μεταφέρουν τα έμβρυα τους άμεσα στο φρέσκο κύκλο είτε να τα καταψύξουν όλα και να τα μεταφέρουν σε επόμενο κύκλο απόψυξης.

Είναι διαφορετικές οι εγκυμοσύνες που προκύπτουν από φρέσκο σε σύγκριση με αυτές που προκύπτουν από κατεψυγμένο κύκλο?

Οι εγκυμοσύνες από μεταφορά αποψυγμένων εμβρύων σε σύγκριση με τις εγκυμοσύνες μετά από μεταφορά στο φρέσκο κύκλο συνδέονται με :

  • μικρότερη πιθανότητα ενδομήτριας καθυστέρησης ανάπτυξης του εμβρύου
  • μικρότερη πιθανότητα για βάρος γέννησης < 2500 g
  • μικρότερη πιθανότητα πρόωρου τοκετού < 37 εβδομάδες
  • μικρότερο ποσοστό περιγεννητικής θνητότητας
  • μικρότερο ποσοστό αιμορραγίας μετά τον τοκετό για τη μητέρα

Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, είναι προφανές ότι η κατάψυξη όλων των εμβρύων και η μεταφορά τους σε επόμενο κύκλο απόψυξης παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα και θα πρέπει να συζητηθεί με το ζευγάρι, ιδιαίτερα αν έχουν προηγηθεί αποτυχημένες προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Υπάρχουν σήμερα δεδομένα που υποστηρίζουν ότι η κατάψυξη όλων των εμβρύων και η μεταφορά τους σε επόμενους κύκλους αυξάνει την πιθανότητα εγκυμοσύνης, και μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών κατά την κύηση και τον τοκετό. Η παραδοσιακή στρατηγική μεταφοράς εμβρύων στον κύκλο που δημιουργούνται πρέπει να επανεξεταστεί.

Ζητήστε πληροφορίες

/

2min/

Blog/

Από Φώτιος Γκουτζιούλης

Τρόποι προστασίας της ανδρικής γονιμότητας

Φώτιος Γκουτζιούλης, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, Αναπ. Επιστημονικά Υπεύθυνος της FIVI

Υπογονιμότητα υπάρχει σήμερα στο 10-15% των ζευγαριών και, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, στο 40% των περιπτώσεων αυτών η αιτία μπορεί να βρίσκεται σχεδόν αποκλειστικά στον άνδρα. Αίτια ανδρικής υπογονιμότητας μπορούν να είναι όλες οι καταστάσεις που μπορούν να διαταράξουν την παραγωγή φυσιολογικών σπερατοζωαρίων στους όρχεις (σπερματογένεση) και τη διαθεσιμότητα ικανού αριθμού αυτών.

Διαταραχές της σεξουαλικής λειτουργίας χωρίς ουσιαστική διαταραχή στην παραγωγή σπερματοζωαρίων, όπως στυτική δυσλειτουργία, δυσκολία στην εκσπερμάτιση, πρόωρη ή παλίνδρομη εκσπερμάτιση είναι λιγότερο συχνές ανδρικές αιτίες υπογονιμότητας, που χρειάζονται ειδική αντιμετώπιση ή και ψυχολογική υποστήριξη.

Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η ανδρική υπογονιμότητα είναι διαταραχή του μηχανισμού της συνεχούς ομαλής παραγωγής σπερματοζωαρίων. Στην εξέταση του σπέρματος (σπερμοδιάγραμμα) η κατάσταση αυτή εκδηλώνεται ως:

  • μειωμένος αριθμός σπερματοζωαρίων (ολιγοσπερμία),
  • μειωμένη κινητικότητα αυτών (ασθενοσπερμία),
  • μείωση της αναλογίας των φυσιολογικών στην μορφολογία σπερματοζωαρίων (τερατοσπερμία) ή,

πολύ συχνά και ως συνδυασμός των τριών παραπάνω. Μπορεί επίσης να υπάρχει πλήρης έλλειψη σπερματοζωαρίων στην εκσπερμάτιση,  (ασπερμία ή αζωοσπερμία).

Αίτια ανδρικής υπογονιμότητας συνοπτικά είναι:

  • Διαταραχές στα φυλετικά χρωμοσώματα, σε διάφορα γονίδια, ή στην ορμονική λειτουργία του άνδρα.
  • Εξωγενείς βλαπτικές επιδράσεις στους όρχεις από την εμβρυική ακόμη ζωή.
  • Ιδιοπαθής υπογονιμότητα, χωρίς σαφή αίτια, μέχρι και στο 50% των περιπτώσεων ανδρικής υπογονιμότητας.

Προστασία της γονιμότητας όταν υπάρχουν γενετικά ή ορμονικά αίτια

Δεν υπάρχει τρόπος προστασίας της γονιμότητας όταν τα αίτια είναι γενετικά ή ορμονικά. Στις καταστάσεις αυτές απαιτείται ορθή διάγνωση και κατάλληλη θεραπεία, ενώ η αιτία θα καθορίσει και την πρόγνωση.

Αντίθετα, υπάρχουν αρκετά περιθώρια για την προστασία της γονιμότητας του άνδρα στις δύο άλλες κατηγορίες:

Προστασία από εξωγενείς βλαπτικές επιδράσεις

  • Θεραπεία της κρυψορχίας: Η μη κάθοδος των όρχεων πρέπει να αντιμετωπίζεται έγκαιρα στην παιδική ηλικία για την αποφυγή μόνιμης βλάβης.
  • Εμβολιασμός για την παρωτίτιδα και άλλα ιογενή νοσήματα. Ο εμβολιασμός προφυλάσσει από την επιπλοκή της ιογενούς ορχίτιδας που οδηγεί σε μη αναστρέψιμη βλάβη της σπερματογένεσης.
  • Θεραπεία της κιρσοκήλης. Είναι πολύ συχνό εύρημα σε άνδρες με υπογονιμότητα. Η χειρουργική αντιμετώπιση των μεγάλων κιρσοκηλών συνδέεται με μακροπρόθεσμη βελτίωση του σπέρματος.
  • Αποφυγή και θεραπεία μικροβιακών φλεγμονών και σεξουαλικά μεταδιδομένων νοσημάτων. Η λοίμωξη από χλαμύδια ή και άλλα βακτήρια, (επιδιδυμίτιδα, χρόνια προστατίτιδα) προκαλεί σημαντικές βλάβες στην ανδρική γονιμότητα.
  • Προφύλαξη από κακώσεις και τραυματισμούς. Προστατευτικά μέτρα σε αθλητικές δραστηριότητες (ποδηλασία, πολεμικές τέχνες) και άμεση χειρουργική αντιμετώπιση περιστατικών συστροφής των όρχεων.
  • Κρυοσυντήρηση σπέρματος. Προτείνεται σε νέους άνδρες που θα υποβληθούν σε χημειοθεραπεία ή ακτινοβολίες για νεοπλασίες, καθώς υπάρχει σημαντική πιθανότητα βλάβης της σπερματογένεσης από τις θεραπείες αυτές.
  • Αποφυγή χρήσης αναβολικών ουσιών Οι αναβολικές ουσίες με ανδρογονική δράση έχουν αρνητική επίδραση στην ορμονική λειτουργία και τη σπερματογένεση.

Πρόληψη της ιδιοπαθούς ανδρικής ολιγοσπερμίας και υπογονιμότητας

Σε μεγάλο αριθμό ανδρών η υπογονιμότητα είναι ιδιοπαθής, χωρίς εμφανή αιτία. Υπάρχει μεγάλη συζήτηση για την επίδραση στην ανδρική γονιμότητα παραγόντων, που σχετίζονται με τη μόλυνση του περιβάλλοντος και το σύγχρονο τρόπο ζωής. Εξωγενείς παράγοντες μπορεί να συνδέονται με μείωση της ανδρικής γονιμότητας: η μόλυνση του περιβάλλοντος, ουσίες με οιστρογονικές ιδιότητες στη βιομηχανία τροφίμων, ακτινοβολίες, καθιστική ζωή, κατάχρηση αλκοόλ και ουσιών. Είναι πιθανό ότι η βλάβη προκαλείται μέσω τοξινών κα οξειδωτικών παραγόντων με αρνητικό αντίκτυπο στη σπερματογένεση και με κατακερματισμό του DNA του σπέρματος.

Στο πλαίσιο του προβληματισμού αυτού έχουν προταθεί περισσότερο ή και λιγότερο τεκμηριωμένοι τρόποι για την προστασία της ανδρικής γονιμότητας:

  • Αποφυγή της έκθεσης των όρχεων σε υψηλή θερμοκρασία. Οι όρχεις στην ανατομική θέση τους λειτουργούν φυσιολογικά σε θερμοκρασία 2-3 βαθμούς μικρότερη από την κεντρική θερμοκρασία του σώματος. Φαίνεται ότι η έκθεσή τους σε υψηλότερη θερμοκρασία επηρεάζει αρνητικά τη σπερματογένεση. Η χρόνια επαγγελματική έκθεση σε υψηλότερες θερμοκρασίες (επαγγελματίες οδηγοί, εργαζόμενοι σε φούρνους και τελευταία χρήστες lap-top) έχει αρνητική επίδραση στην ανδρική γονιμότητα.
  • Αποφυγή καπνίσματος αλκοόλ και απαγορευμένων ουσιών. Υπάρχουν ενδείξεις ότι το κάπνισμα και η κατάχρηση ουσιών (κάνναβη, κοκαΐνη) προκαλούν “οξειδωτικό stress” και έχουν αρνητική επίδραση στο σπέρμα.
  • Καταπολέμηση της παχυσαρκίας. Η αύξηση του λίπους συνδέεται με διαταραχές σε ορμόνες, πεπτίδια και μεταβολίτες με αντίκτυπο στο ορμονικό προφίλ και τη σπερματογένεση.
  • Υγιεινή διατροφή και άσκηση. Η υγιεινή διατροφή πλούσια σε βιταμίνες και αντιοξειδωτικά, καθώς και η σωματική άσκηση καταπολεμούν το οξειδωτικό stress και τις επιπτώσεις του στη γονιμότητα.

Ζητήστε πληροφορίες

/

2min/

Blog/

Από Νόνικα Ταρλατζή

Μύθοι και αλήθειες για τη Γονιμότητα

Γράφει η Νόνικα Ταρλατζή, MD, MSc, Αναπληρώτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη, FIVI Μονάδα Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

  1. Η ηλικία επηρεάζει τη γονιμότητα μόνο των γυναικών – ΜΥΘΟΣ

Ενώ γνωρίζουμε καλά ότι η ηλικία των γυναικών επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη γονιμότητά τους, είναι επίσης πλέον γνωστό ότι με την πάροδο του χρόνου μειώνεται και η ποιότητα του σπέρματος.

  1. Η υπογονιμότητα είναι συνήθως γυναίκεια υπόθεση – ΜΥΘΟΣ
    Στο 1/3 των περιπτώσεων η αιτία της υπογονιμότητας είναι γυναικεία, στο άλλο 1/3 είναι ανδρική ενώ στις υπόλοιπες περιπτώσεις υπάρχει είτε συνδυασμός των δύο είτε ανήκουν στην ανεξήγητη υπογονιμότητα.
  2. Αν κάνεις το πρώτο παιδί με εξωσωματική γονιμοποίηση θα χρειαστεί σίγουρα και για τα επόμενα εξωσωματική – ΜΥΘΟΣ

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ενώ για την επίτευξη της πρώτης εγκυμοσύνης χρειάστηκε τεχνική υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, στη συνέχεια έρχεται μία επόμενη εγκυμοσύνη χωρίς υποβοήθηση.

  1. Όλα τα ζευγάρια πρέπει να περιμένουν τουλάχιστον 1-2 χρόνια προσπαθώντας πριν συμβουλευτούν κάποιον ειδικό – ΜΥΘΟΣ

Ζευγάρια όπου η γυναίκα είναι κάτω των 35 είναι καλό να απευθύνονται σε κάποιον ειδικό αναπαραγωγής αν δεν έχει επιτευχθεί εγκυμοσύνη μετά από ένα χρόνο ελεύθερων, χωρίς προφυλάξεις, τακτικών επαφών. Αν η γυναίκα είναι άνω των 35 προτείνεται να ζητείται βοήθεια και να ξεκινάει η διερεύνηση μετά από 6 μήνες χωρίς επίτευξη εγκυμοσύνης. Αν υπάρχει ιστορικό που να συνηγορεί υπέρ υπογονιμότητας  ή αν υπάρχει κάποιος γνωστός παράγοντας υπογονιμότητας είναι καλύτερο τα ζευγάρια να συμβουλεύονται κάποιον ειδικό νωρίτερα.

  1. Αν έχετε ήδη ένα παιδί από φυσιολογική σύλληψη δεν πρέπει να ανησυχείτε για το δεύτερο – ΜΥΘΟΣ

Δεν είναι σπάνια η περίπτωση δευτεροπαθούς υπογονιμότητας, όπου έχει προηγηθεί δηλαδή κάποια εγκυμοσύνη αλλά δεν έρχεται η επόμενη. Αυτό είναι πιο συχνό ειδικά εάν η ηλικία της γυναίκας έχει προχωρήσει ή αν έχουν μεσολαβήσει άλλες καταστάσεις (όπως κάποια πυελική φλεγμονή, γυναικολογικό χειρουργείο πχ. για ενδομητρίωση, γοναδοτοξική θεραπεία κ.α.).

  1. Η χρήση αντισυλληπτικών χαπιών δυσκολεύει τη σύλληψη αργότεραΜΥΘΟΣ

Δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ της χρήσης αντισυλληπτικών δισκίων και αύξησης του κινδύνου εμφάνισης υπογονιμότητας αργότερα. Ακόμα και τον πρώτο μήνα μετά τη διακοπή των χαπιών, υπάρχει πιθανότητα επίτευξης εγκυμοσύνης.

  1. Το κάπνισμα πρέπει να διακοπεί στο θετικό τεστ κύησης – ΜΥΘΟΣ

Το κάπνισμα τόσο των γυναικών αλλά και των ανδρών, επηρεάζει τη γονιμότητά τους. Μειώνει την πιθανότητα εγκυμοσύνης αλλά αυξάνει και την πιθανότητα αποβολής. Άρα καλό είναι η διακοπή καπνίσματος να συστήνεται ήδη από την προσπάθεια επίτευξης εγκυμοσύνης και όχι μόνο μόλις έρθει το θετικό τεστ κύησης.

Ζητήστε πληροφορίες